Od wejścia w życie KSeF administracja skarbowa ma obowiązek zwracać VAT w terminie 40 dni. System zapewnia urzędnikom niemal natychmiastowy dostęp do faktur oraz danych o transakcjach. Rząd przekonywał, że dzięki temu procedury staną się prostsze, a liczba kontroli i dodatkowych wezwań spadnie.

Eksperci podatkowi zwracają jednak uwagę, że rzeczywistość wygląda inaczej. – „Dzięki KSeF skarbówka ma bieżący dostęp do transakcji. Ale weryfikuje zwroty po staremu, wzywając podatników do składania wyjaśnień i okazywania faktur” – mówi Magdalena Michałowska-Otrzonsek, doradca podatkowy i właścicielka biura rachunkowego Meritum.

Podobne doświadczenia mają przedsiębiorcy korzystający z nowych rozwiązań. – „Przedsiębiorcy obawiają się występować o zwrot, bo wiedzą, że urząd szczegółowo się wtedy nimi zainteresuje” – podkreśla Aleksandra Kozak, właścicielka biura rachunkowego Konto.

Według ekspertów urzędy skarbowe nadal często żądają dodatkowych dokumentów, potwierdzeń przelewów, umów czy szczegółowych wyjaśnień dotyczących transakcji, mimo że większość danych znajduje się już w systemie elektronicznym. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy nadal poświęcają wiele czasu na przygotowywanie odpowiedzi dla fiskusa.

Krajowy System e-Faktur został przedstawiony przez Ministerstwo Finansów jako jedno z największych narzędzi cyfryzacji polskiego systemu podatkowego. Resort podkreślał, że elektroniczny obieg dokumentów ma ograniczyć wyłudzenia VAT, przyspieszyć obieg faktur i uprościć kontrole.

Część doradców podatkowych uważa jednak, że administracja skarbowa nadal działa według dawnych mechanizmów kontroli. – „Sama technologia nie zmienia podejścia urzędów. Jeśli fiskus z góry zakłada konieczność szczegółowej weryfikacji, to nawet pełna cyfryzacja nie skróci realnie procedur” – wskazują eksperci cytowani przez branżowe media.

Firmy obawiają się również, że łatwiejszy dostęp skarbówki do danych może prowadzić do jeszcze dokładniejszego monitorowania działalności gospodarczej. Zwłaszcza małe przedsiębiorstwa i biura rachunkowe wskazują, że liczba pytań kierowanych przez urzędy po złożeniu wniosku o zwrot VAT wcale nie maleje.

Dla wielu przedsiębiorców najważniejsze pozostaje jednak pytanie, czy cyfryzacja rzeczywiście uprości relacje z fiskusem, czy jedynie zwiększy skalę kontroli prowadzonych przez państwo.