To pierwszy tak poważny konflikt kościelny od początku pontyfikatu Leona XIV. W ostatnich dniach temat zdominował zarówno media katolickie, jak i watykańskie serwisy informacyjne, ponieważ wielu obserwatorów zaczęło mówić o ryzyku powtórzenia kryzysu z 1988 roku, kiedy arcybiskup Marcel Lefebvre wyświęcił biskupów bez zgody św. Jana Pawła II. Tamte wydarzenia doprowadziły do ekskomuniki oraz głębokiego rozłamu w Kościele.

W oficjalnym komunikacie prefekt Dykasteria Nauki Wiary Victor Manuel Fernandez przypomniał, że planowane przez Bractwo konsekracje „nie posiadają odpowiedniego mandatu papieskiego”.

„Gest ten będzie stanowił ‘akt schizmatyczny’, a formalna przynależność do schizmy pociąga za sobą ekskomunikę ustaloną przez prawo Kościoła” – oświadczył kardynał Fernandez.

Według najnowszych informacji święcenia mają odbyć się 1 lipca w seminarium Bractwa w Écône w Szwajcarii. Media katolickie informują, że konsekrację może przyjąć nawet czterech nowych biskupów.

Sytuacja może być tym bardziej dramatyczna, że w ostatnich miesiącach Watykan próbował prowadzić rozmowy z przełożonym generalnym Bractwa, księdzem Davide Pagliaranim. W lutym doszło do spotkania hierarchy z kardynałem Fernándezem, podczas którego Stolica Apostolska miała proponować dalszy dialog teologiczny i próbę uniknięcia otwartego rozłamu.

Mimo tego Bractwo nie wycofało się z planów konsekracji. Według mediów związanych z tradycjonalistami część duchownych uważa, że brak nowych biskupów zagroziłby przyszłości wspólnoty i możliwości dalszego funkcjonowania struktur na świecie.

Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X od dekad pozostaje jednym z najbardziej kontrowersyjnych ruchów w Kościele katolickim. Wspólnota odrzuca część reform Soboru Watykańskiego II, szczególnie dotyczących wolności religijnej, ekumenizmu oraz zmian liturgicznych. Jej członkowie odprawiają wyłącznie tradycyjną Mszę łacińską.

W ostatnich dniach głos zabrali również znani konserwatywni hierarchowie Kościoła. Kardynałowie Robert Sarah oraz Gerhard Müller mieli apelować o uniknięcie schizmy i zachowanie jedności z Rzymem.

Jednocześnie włoskie media donoszą, że w Watykanie analizowane są już scenariusze na wypadek formalnego rozłamu. Według części doniesień Stolica Apostolska rozważa przygotowanie specjalnych rozwiązań dla księży Bractwa, którzy nie chcieliby uczestniczyć w ewentualnej schizmie.

W komunikacie opublikowanym przez watykańskie biuro prasowe podkreślono, że Leon XIV nadal modli się o uniknięcie konfliktu.

„Ojciec Święty kontynuuje modlitwy, prosząc Ducha Świętego, by oświecił odpowiedzialnych za Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X, aby odstąpili od kroków w sprawie bardzo poważnej decyzji” – przekazał Watykan.

W Kościele coraz częściej pojawiają się pytania, czy lipiec 2026 roku stanie się momentem największego kryzysu jedności katolików od czasów pontyfikatu św. Jana Pawła II.