Program SAFE (Security Action for Europe) ma umożliwić państwom Unii Europejskiej finansowanie strategicznych inwestycji obronnych poprzez preferencyjne pożyczki. Polska jest jednym z największych beneficjentów tego mechanizmu.

Najwięcej emocji wzbudziła decyzja o zakupie 300 tys. hełmów bojowych HBT-02 dla Wojska Polskiego. Wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk podkreślał, że nie są to zwykłe hełmy. „To jest hełm z programu Tytan, jeden z najnowocześniejszych na świecie” – mówił podczas prezentacji kontraktu. Przypomniał również, że jeszcze kilka lat temu część żołnierzy korzystała ze starych hełmów stalowych.

Generał Gromadziński nie kwestionuje potrzeby wyposażania żołnierzy w nowoczesny sprzęt ochronny, ale uważa, że środki z SAFE powinny być kierowane przede wszystkim na projekty o strategicznym znaczeniu. „Jeśli pożyczka SAFE jest brana po to, aby kupić hełmy, to mnie to przeraża” – napisał na X.

W rozmowie z Defence24.pl wojskowy jeszcze mocniej skrytykował sposób planowania wydatków. „Jestem zażenowany” – przyznał, odnosząc się do tempa zawierania kolejnych kontraktów. Jak zauważył, w ciągu zaledwie kilku dni podpisano około 50 umów i 12 aneksów o łącznej wartości przekraczającej 122 mld zł.

Generał zwrócił uwagę, że w latach 2016–2023 Polska przeznaczyła na modernizację sił zbrojnych około 120 mld zł, tymczasem obecnie podobna kwota została zakontraktowana w bardzo krótkim czasie. „Wzięliśmy pożyczkę strategiczną, a następnie staramy się ją upchnąć, żeby wszystko, kto zdąży wyprodukować, kupujemy” – ocenił.

Zdaniem Gromadzińskiego środki z SAFE powinny zostać przeznaczone przede wszystkim na rozwój systemów obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, rozbudowę zdolności przemysłu obronnego oraz projekty wzmacniające bezpieczeństwo państwa w długiej perspektywie.

Wojskowy zwrócił również uwagę na kwestie finansowe. Według jego szacunków znaczna część obecnych zakupów realizowana jest przy wykorzystaniu finansowania dłużnego. Obawia się, że po 2032 roku koszty eksploatacji i utrzymania nowego sprzętu będą stanowiły poważne obciążenie dla budżetu państwa.

Jednocześnie gen. Gromadziński poparł koncepcję utworzenia Funduszu Rozwoju Sił Zbrojnych, o którym mówił prezydent Karol Nawrocki. W jego ocenie źródła finansowania obronności powinny zostać poszerzone między innymi o specjalne mechanizmy podatkowe. Wśród rozwiązań wymienił podatek obrotowy od banków oraz możliwość przekazywania 1,5 proc. podatku na cele związane z bezpieczeństwem państwa.